Για τη συνείδηση του δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου μας, όλοι είμαστε συνδεδεμένοι μεταξύ μας, η ζωή είναι όμορφη και όλοι εμείς το ίδιο – έτσι ακριβώς όπως είμαστε. Ο χαρακτήρας του δεξιού μας ημισφαιρίου δεν φοβάται, εάν δεν αντιμετωπίζουμε άμεσο και εμφανή κίνδυνο, γι’ αυτό και είναι ο ίδιος ριψοκίνδυνος. Προσαρμόζεται εύκολα στις καταστάσεις, παρότι είναι πολύ ευαίσθητος στη μη λεκτική επικοινωνία, ίσως επειδή κατανοεί εύκολα τους άλλους και αποκωδικοποιεί τα συναισθήματά τους με ακρίβεια. Το δεξί ημισφαίριο είναι ανοικτό στην αέναη ροή ενέργειας* που μας κάνει ένα με το σύμπαν. Περιλαμβάνει αυτά που αποκαλούμε διαίσθηση και ανώτερη συνείδηση. Είναι πάντα παρόν και δεν αντιλαμβάνεται τον χρόνο.
Μία από τις φυσικές λειτουργίες του δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου μας είναι να μας δίνει νέες πληροφορίες κάθε στιγμή έτσι ώστε να μπορούμε να ενημερώνουμε τα αρχεία της μνήμης μας που περιέχουν παλιές πληροφορίες με τα νέα δεδομένα. Για παράδειγμα, όταν ήμουν μικρή σιχαινόμουν τις αγκινάρες. Χάρη στο δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου μου, ήμουν πρόθυμη να δώσω στις αγκινάρες άλλη μια ευκαιρία (και κατέληξα να τις λατρεύω). Οι περισσότεροι κάνουμε κρίσεις με το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου μας και κλείνουμε την είσοδο στις νέες πληροφορίες που καταγράφει το δεξί – στενοκεφαλιά λέγεται, ξεροκεφαλιά επίσης, ας μη μεγαλώσω κι άλλο τη λίστα!
Το δεξί μας ημισφαίριο είναι ανοικτό στις νέες δυνατότητες και δεν σκέφτεται κατηγοριοποιώντας τα πάντα σε κουτάκια. Δεν το περιορίζουν οι κανόνες και οι κανονισμοί που έχει εδραιώσει το αριστερό ημισφαίριο, το οποίο κατασκεύασε αυτά τα κουτάκια. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο είναι εξαιρετικά δημιουργικό και πάντα θέλει να δοκιμάζει το καινούριο. Αντιλαμβάνεται πως το χάος μερικές φορές είναι το απαραίτητο πρώτο βήμα σε μια δημιουργική διαδικασία. Είναι κιναισθητικό και μαθαίνει από την αφή και την εμπειρία. Τιμά τη ζωή και την υγεία όλων μας των κυττάρων. Χαίρεται με την ελευθερία του ότι υπάρχουμε ως οντότητες μέσα στο σύμπαν και δεν το τρομάζουν οι σκιές του παρελθόντος ούτε η αβεβαιότητα του μέλλοντος.
Όσο όμως κι αν λατρεύω τη στάση, την ελευθερία και τον ενθουσιασμό με τον οποίο το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου μας αγκαλιάζει τη ζωή, δεν μπορώ να μην παραδεχθώ ότι και το αριστερό ημισφαίριο είναι εξίσου καταπληκτικό. Μ’ αυτό ακριβώς θα ασχοληθώ στη συνέχεια.
* Μολονότι σπάνια το κατανοούμε, οι υποδοχείς των νευρώνων μας είναι σχεδιασμένοι να προσλαμβάνουν πληροφορίες σε ενεργειακό επίπεδο. Π.χ. το οπτικό μας πεδίο χωρίζεται σε δισεκατομμύρια μικροσκοπικές κουκίδες ή pixel. Κάθε pixel είναι γεμάτο από άτομα και μόρια που δονούνται. Τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς μας αντιλαμβάνονται την κίνηση αυτών των σωματιδίων, τα οποία καθώς πάλλονται, εκπέμπουν ενέργεια σε διαφορετικές συχνότητες, μια πληροφορία που ο οπτικός φλοιός κωδικοποιεί στα διάφορα χρώματα. Η εικόνα που βλέπουμε δημιουργείται από την ικανότητα του εγκεφάλου μας να ομαδοποιεί τα pixel και να αναγνωρίζει γραμμές – οριζόντιες, κάθετες, κοίλες, κυρτές, όλες όσες συνδυάζονται ώστε να σχηματιστούν οι σύνθετες εικόνες. Διαφορετικά κύτταρα στον εγκέφαλό μας προσθέτουν το βάθος και την κίνηση σ’ αυτό που βλέπουμε και κάπως έτσι βλέπουμε!
31 Αυγ 2009
29 Αυγ 2009
Αριστερά-δεξιά
Όταν η δρ. Jill Bolte Taylor έχασε, λόγω του εγκεφαλικού που υπέστη, τη λειτουργία των νευρολογικών κυκλωμάτων του αριστερού ημισφαιρίου του εγκεφάλου της, διαπίστωσε πως έχασε ταυτόχρονα διάφορα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς της που προφανώς συνδέονταν με τα κυκλώματα αυτά. Καθώς άρχιζε να αναρρώνει, το δίλημμα που αντιμετώπιζε ήταν: «θέλω να ξαναγίνω εγώ;». Ήθελε στ’ αλήθεια να ξαναποκτήσει την αίσθηση του εαυτού, αν αυτό σήμαινε να γίνει ξανά εγωκεντρική, να αποκτήσει και πάλι την έντονη επιθυμία να επιβάλλει την άποψή της, την ανάγκη να είναι πάντα σωστή ή το φόβο του χωρισμού και του θανάτου; Μπορούσε να ξαναγίνει πλήρες μέλος της οικογένειάς της χωρίς να χρειαστεί να κουβαλήσει ξανά το συναισθηματικό βάρος του ότι ήταν το μικρότερο παιδί μιας σειράς αδερφών και να αγκιστρωθεί και πάλι στους νευρολογικούς βρόγχους που αυτό συνεπαγόταν; Τελικά, ποιο ήταν το τίμημα που έπρεπε να πληρώσει το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου της προκειμένου να μπορέσει να ξαναθεωρηθεί νορμάλ;
Η αλήθεια είναι ότι τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου μας όχι μόνο αντιλαμβάνονται τον κόσμο και σκέφτονται με πολύ διαφορετικούς τρόπους σε νευρολογικό επίπεδο, αλλά και επιδεικνύουν πολύ διαφορετικές αξίες με βάση τον τύπο των πληροφοριών που προσλαμβάνουν, με αποτέλεσμα να επιδεικνύουν πολύ διαφορετικές προσωπικότητες, αλλά και να επεξεργάζονται συναισθήματα με πολύ διαφορετικούς, εύκολους στην αναγνώριση τρόπους.
Το δεξί μας ημισφαίριο ασχολείται με ό,τι αφορά το εδώ και τώρα. Χοροπηδάει ανάμεσα στις διαφορετικές εικόνες που προσλαμβάνει με ενθουσιασμό και δεν έχει καμιά μα καμιά έγνοια στον κόσμο. Χαμογελάει όλη την ώρα και είναι εξαιρετικά φιλικό. Αντίθετα, το αριστερό μας ημισφαίριο ασχολείται και αγχώνεται συνέχεια με λεπτομέρειες και βάζει αυστηρό πρόγραμμα και πλαίσιο στη ζωή μας. Είναι αυτό που μας κάνει να κρατάμε το σαγόνι όταν σκεφτόμαστε, να ανασηκώνουμε το φρύδι όταν κάνουμε κρίσεις και αυτό που αποφασίζει με βάση ό,τι έχει μάθει στο παρελθόν. Θέτει όρια και αξιολογεί: «αυτό είναι καλό» ή «αυτό είναι κακό».
Το δεξί μας ημισφαίριο θαυμάζει τον πλούτο του παρόντος και νιώθει ευγνωμοσύνη για τη ζωή – τη δική μας και όλων των άλλων έμβιων όντων. Δεν αξιολογεί τα πράγματα ως καλά ή κακά κι έτσι όλα υπάρχουν απλά μέσα σε ένα πλαίσιο αλληλεξάρτησης. Δέχεται τα πάντα έτσι όπως είναι και αποδέχεται το παρόν γι’ αυτό που είναι. Σήμερα κάνει πολύ περισσότερη ζέστη από χθες. Δεν δίνει δεκάρα. Αύριο θα βρέξει. Δεν του καίγεται καρφί. Μπορεί να παρατηρήσει ότι αυτός εκεί είναι ψηλότερος από τούτον εδώ ή ότι εκείνος είναι πιο πλούσιος απ’ αυτόν, αλλά το κάνει χωρίς να ασκεί κριτική, γιατί για κείνο όλοι είμαστε ισότιμα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας. Είναι το ημισφαίριο που δεν μπορεί να αντιληφθεί τις κατηγοριοποιήσεις και τα τεχνητά όρια που θέτουν η θρησκεία ή οι φυλετικές διακρίσεις.
(συνεχίζεται…)
Η αλήθεια είναι ότι τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου μας όχι μόνο αντιλαμβάνονται τον κόσμο και σκέφτονται με πολύ διαφορετικούς τρόπους σε νευρολογικό επίπεδο, αλλά και επιδεικνύουν πολύ διαφορετικές αξίες με βάση τον τύπο των πληροφοριών που προσλαμβάνουν, με αποτέλεσμα να επιδεικνύουν πολύ διαφορετικές προσωπικότητες, αλλά και να επεξεργάζονται συναισθήματα με πολύ διαφορετικούς, εύκολους στην αναγνώριση τρόπους.
Το δεξί μας ημισφαίριο ασχολείται με ό,τι αφορά το εδώ και τώρα. Χοροπηδάει ανάμεσα στις διαφορετικές εικόνες που προσλαμβάνει με ενθουσιασμό και δεν έχει καμιά μα καμιά έγνοια στον κόσμο. Χαμογελάει όλη την ώρα και είναι εξαιρετικά φιλικό. Αντίθετα, το αριστερό μας ημισφαίριο ασχολείται και αγχώνεται συνέχεια με λεπτομέρειες και βάζει αυστηρό πρόγραμμα και πλαίσιο στη ζωή μας. Είναι αυτό που μας κάνει να κρατάμε το σαγόνι όταν σκεφτόμαστε, να ανασηκώνουμε το φρύδι όταν κάνουμε κρίσεις και αυτό που αποφασίζει με βάση ό,τι έχει μάθει στο παρελθόν. Θέτει όρια και αξιολογεί: «αυτό είναι καλό» ή «αυτό είναι κακό».
Το δεξί μας ημισφαίριο θαυμάζει τον πλούτο του παρόντος και νιώθει ευγνωμοσύνη για τη ζωή – τη δική μας και όλων των άλλων έμβιων όντων. Δεν αξιολογεί τα πράγματα ως καλά ή κακά κι έτσι όλα υπάρχουν απλά μέσα σε ένα πλαίσιο αλληλεξάρτησης. Δέχεται τα πάντα έτσι όπως είναι και αποδέχεται το παρόν γι’ αυτό που είναι. Σήμερα κάνει πολύ περισσότερη ζέστη από χθες. Δεν δίνει δεκάρα. Αύριο θα βρέξει. Δεν του καίγεται καρφί. Μπορεί να παρατηρήσει ότι αυτός εκεί είναι ψηλότερος από τούτον εδώ ή ότι εκείνος είναι πιο πλούσιος απ’ αυτόν, αλλά το κάνει χωρίς να ασκεί κριτική, γιατί για κείνο όλοι είμαστε ισότιμα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας. Είναι το ημισφαίριο που δεν μπορεί να αντιληφθεί τις κατηγοριοποιήσεις και τα τεχνητά όρια που θέτουν η θρησκεία ή οι φυλετικές διακρίσεις.
(συνεχίζεται…)
28 Αυγ 2009
Εκατέρωθεν
Πού είχαμε μείνει λοιπόν; Α, ναι! Στη φυσιολογία του εγκεφάλου, στις βιολογικές βάσεις της κοσμοαντίληψης και συμπεριφοράς μας, στην ασυμμετρία μεταξύ αριστερού και δεξιού ημισφαιρίου.
Προτού αρχίσω να παραθέτω στοιχεία, να πω ότι το τι κάνει γενικά ο εγκέφαλός μας, πόσο μάλλον το ποιο τμήμα του κάνει τι είναι θέμα προς διερεύνηση. Η ιατρική επιστήμη στον τομέα αυτόν βρίσκεται μάλλον στα σπάργανα, η κατανόησή της είναι ελλιπής, όπως και τα στοιχεία της. Η μελέτη του εγκεφάλου και των λειτουργιών του είναι αντικείμενο της νευροανατομίας κυρίως, η οποία μόνο τις 2-3 τελευταίες δεκαετίες κατάφερε να βγάλει τις παρωπίδες της και να δει τα πράγματα με ανοικτό πνεύμα.
Από την άλλη, ο κλάδος της γνωστικής ψυχολογίας μας έχει φέρει αντιμέτωπους με τις γνωστικές μας αδυναμίες: αδυναμίες κατανόησης και μνήμης, σφάλματα και στρεβλώσεις, γενικεύσεις χωρίς ερείσματα, όλα αυτά τεκμηριωμένα με στοιχεία από πειράματα και έρευνες.
Από τις δύο αυτές πλευρές, οι οποίες για μένα παρουσιάζουν ενδιαφέρον, έχω επιλέξει κάποιες μαρτυρίες. Η μία είναι της νευροανατόμου Jill Bolte Taylor, η οποία υπέστη η ίδια ένα εγκεφαλικό με ακατάσχετη αιμορραγία στο αριστερό ημισφαίριό της, κατάφερε με τη βοήθεια της μητέρας της να καταγράψει την εμπειρία της βήμα-βήμα μέχρι την πλήρη της ανάρρωση και μας προσφέρει μια «εκ των έσω» ματιά του τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν βγει από την πρίζα κατά το ήμισυ. Η άλλη είναι ενός αγαπημένου μου φίλου, του Κώστα Δημητρόπουλου, ο οποίος έγραψε ένα βιβλίο (υπό δημοσίευση) για το πώς παίρνουμε αποφάσεις, στο οποίο γίνεται εκτεταμένη μνεία των γνωστικών σφαλμάτων και στρεβλώσεων στα οποία υποπίπτουμε εντελώς ασυνείδητα. Τον ευχαριστώ για την άδεια να προδημοσιεύσω κάποια τμήματά του στο μπλογκ μου.
Πάνω στους δύο αυτούς άξονες θα σας καλέσω να σκεφτούμε στις επόμενες αναρτήσεις μου.
Προτού αρχίσω να παραθέτω στοιχεία, να πω ότι το τι κάνει γενικά ο εγκέφαλός μας, πόσο μάλλον το ποιο τμήμα του κάνει τι είναι θέμα προς διερεύνηση. Η ιατρική επιστήμη στον τομέα αυτόν βρίσκεται μάλλον στα σπάργανα, η κατανόησή της είναι ελλιπής, όπως και τα στοιχεία της. Η μελέτη του εγκεφάλου και των λειτουργιών του είναι αντικείμενο της νευροανατομίας κυρίως, η οποία μόνο τις 2-3 τελευταίες δεκαετίες κατάφερε να βγάλει τις παρωπίδες της και να δει τα πράγματα με ανοικτό πνεύμα.
Από την άλλη, ο κλάδος της γνωστικής ψυχολογίας μας έχει φέρει αντιμέτωπους με τις γνωστικές μας αδυναμίες: αδυναμίες κατανόησης και μνήμης, σφάλματα και στρεβλώσεις, γενικεύσεις χωρίς ερείσματα, όλα αυτά τεκμηριωμένα με στοιχεία από πειράματα και έρευνες.
Από τις δύο αυτές πλευρές, οι οποίες για μένα παρουσιάζουν ενδιαφέρον, έχω επιλέξει κάποιες μαρτυρίες. Η μία είναι της νευροανατόμου Jill Bolte Taylor, η οποία υπέστη η ίδια ένα εγκεφαλικό με ακατάσχετη αιμορραγία στο αριστερό ημισφαίριό της, κατάφερε με τη βοήθεια της μητέρας της να καταγράψει την εμπειρία της βήμα-βήμα μέχρι την πλήρη της ανάρρωση και μας προσφέρει μια «εκ των έσω» ματιά του τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν βγει από την πρίζα κατά το ήμισυ. Η άλλη είναι ενός αγαπημένου μου φίλου, του Κώστα Δημητρόπουλου, ο οποίος έγραψε ένα βιβλίο (υπό δημοσίευση) για το πώς παίρνουμε αποφάσεις, στο οποίο γίνεται εκτεταμένη μνεία των γνωστικών σφαλμάτων και στρεβλώσεων στα οποία υποπίπτουμε εντελώς ασυνείδητα. Τον ευχαριστώ για την άδεια να προδημοσιεύσω κάποια τμήματά του στο μπλογκ μου.
Πάνω στους δύο αυτούς άξονες θα σας καλέσω να σκεφτούμε στις επόμενες αναρτήσεις μου.
24 Αυγ 2009
Κλωστούλες
Έχω αλλάξει. Πολύ. Καταλήγω σ’ αυτή τη διαπίστωση ξανά και ξανά, άλλοτε με ανακούφιση κι άλλοτε με πικρία. Δεν είμαι πια εγώ κι όμως είμαι, αν κρίνω από τις αναμνήσεις μου, όσα εξακολουθούν να με συγκινούν ή να με απωθούν.
Είμαι πολλοί άνθρωποι σε έναν, όπως ίσως όλοι μας, είμαι οι συγγενείς μου που δεν ζουν πια κι εκείνοι που ζουν, όλοι όσοι όταν ήμουν παιδάκι έπαιρναν μυθική διάσταση μέσα μου κι από κει με κοιτούν ακόμη και τώρα.
Είμαι πολλές φωνές σε μία, κάθε μόριό μου και κάθε ίνα μου έχει τη δική της φωνή, τη δική της μνήμη και τη δική της βούληση που είναι ανεξάρτητη απ’ αυτή που θέλω να αποκαλώ «δική μου».
Παλιά πίστευα ακράδαντα πως είμαι πολλά σώματα, αόρατα τα περισσότερα, καθένα με τις δικές του επιδιώξεις κι επιθυμίες – έτσι μου έλεγαν άνθρωποι που θαύμαζα και τους έδινα την προσοχή μου. Υπάρχουν ακόμη μέσα μου όλα αυτά σαν γνώση, όμως νομίζω πως δεν τα πιστεύω τόσο πια, ή μάλλον δεν πιστεύω τόσο στη χρησιμότητά τους. Δεν με ενδιαφέρει πια να πιστεύω σε πράγματα που δεν με κάνουν καλύτερο άνθρωπο, μόνο και μόνο για να λέω: «ξέρω».
Ωστόσο, όλα αυτά που πίστευα και όλα αυτά που ήμουν, κατά έναν τρόπο είμαι ακόμη. Ζουν μέσα μου όλα, αλλά τα κοιτώ από κάπου αλλού, χωρίς δυστυχώς να καταφέρνω πάντα να τα αποδεχτώ. Έχω κάνει πράγματα για τα οποία μετανιώνω και που σήμερα δεν μοιάζουν με τίποτε περισσότερο από χάσιμο χρόνου. Αν όμως δεν τα είχα κάνει, θα είχα φτάσει εδώ που βρίσκομαι; Θα είχα άραγε καταλάβει πόσο μα πόσο βαθιά αδαής θα εξακολουθώ να είμαι, όση γνώση κι αν συσσωρεύσω; Θα είχα φτάσει στο σημείο να εκτιμώ το σήμερα, το τώρα γι’ αυτό που είναι, έτσι όπως είναι, να είμαι ευχαριστημένη με τη ζωή μου, χωρίς να αναβάλλω την ευτυχία μου για κάποιο ασαφές μέλλον; Παλιότερα έλεγα πως δεν με χωρά η ζωή, όμως όχι πια. Είμαι εδώ, είμαι αυτή που είμαι, έχω κάνει τις επιλογές που έχω κάνει, τα λάθη που έχω κάνει – και είμαι ακόμα ζωντανή και σώα.
Εγώ. Αλλά τι είμαι εγώ; Είμαι όλα μου τα συναισθήματα, όλες μου οι σκέψεις, όλοι μου οι ψυχολογικοί μηχανισμοί, όλες μου οι συνήθειες, οι επιθυμίες, οι αξίες, οι αρετές, τα ελαττώματα, όλα αυτά που αποκαλούμε ζωή, ψυχή ή ίσως μνήμη. Όταν θα περάσω στην άλλη όχθη, όταν δηλαδή η ζωή μου τελειώσει, η μνήμη μου σβήσει και όλα όσα είμαι εγώ χαθούν μέσα στη λήθη και χαθεί και η ανάμνησή μου ακόμη από το μυαλό όσων με ήξεραν, δεν θα υπάρχω σαν εγώ. Όμως θα υπάρχω. Οι σκέψεις μου, τα συναισθήματά μου και οι ψυχολογικές μου διεργασίες θα είναι κλωστές μέσα στο τεράστιο ύφασμα της συνείδησης που όλοι μαζί υφαίνουμε τούτη εδώ τη στιγμή, του οποίου ακόμη και τώρα, τώρα που έχω όνομα και επώνυμο και ταυτότητα, έχω επίγνωση.
Κι επειδή έχω επίγνωσή του, ξέρω πως η συνείδηση τελικά έχει ανάγκη το εγώ μου – έχει ανάγκη τις ταυτότητες για να έχει την εμπειρία της ζωής. Ίσως όταν είσαι εν δυνάμει όλα, να μην είσαι τελικά τίποτα και να χρειάζεσαι κάτι, μια πρόφαση, ένα προσωπείο για να μπορέσεις να υπάρξεις. Δεν έχει γούστο να είσαι φλιτζάνι παρά μόνο εάν (κι επειδή) μπορείς να γεμίσεις με διαφορετικές ουσίες. Αυτό είναι η συνείδηση, ένα άδειο φλιτζάνι, ένας κενός χώρος που γεμίζει ζωή απ’ τη ζωή μας.
Κάπως έτσι οι κλωστούλες στο ύφασμα ζωντανεύουν και το μεγάλο παιχνίδι αρχίζει…
***
ΥΓ. Ταλαντεύτηκα λίγο προτού ανεβάσω αυτή την ανάρτηση δεδομένης της συγκυρίας με τη μεγάλη πυρκαγιά που πονά την ψυχή όλων μας. Όμως σκέφτηκα ότι αυτό το μπλογκ ούτως ή άλλως σπάνια ασχολείται με την επικαιρότητα, πόσω δε μάλλον με μια επικαιρότητα που δεν χωράει κυνισμό ή σατιρικό πνεύμα για να ελαφρύνει λίγο την ατμόσφαιρα...
Είμαι πολλοί άνθρωποι σε έναν, όπως ίσως όλοι μας, είμαι οι συγγενείς μου που δεν ζουν πια κι εκείνοι που ζουν, όλοι όσοι όταν ήμουν παιδάκι έπαιρναν μυθική διάσταση μέσα μου κι από κει με κοιτούν ακόμη και τώρα.
Είμαι πολλές φωνές σε μία, κάθε μόριό μου και κάθε ίνα μου έχει τη δική της φωνή, τη δική της μνήμη και τη δική της βούληση που είναι ανεξάρτητη απ’ αυτή που θέλω να αποκαλώ «δική μου».
Παλιά πίστευα ακράδαντα πως είμαι πολλά σώματα, αόρατα τα περισσότερα, καθένα με τις δικές του επιδιώξεις κι επιθυμίες – έτσι μου έλεγαν άνθρωποι που θαύμαζα και τους έδινα την προσοχή μου. Υπάρχουν ακόμη μέσα μου όλα αυτά σαν γνώση, όμως νομίζω πως δεν τα πιστεύω τόσο πια, ή μάλλον δεν πιστεύω τόσο στη χρησιμότητά τους. Δεν με ενδιαφέρει πια να πιστεύω σε πράγματα που δεν με κάνουν καλύτερο άνθρωπο, μόνο και μόνο για να λέω: «ξέρω».
Ωστόσο, όλα αυτά που πίστευα και όλα αυτά που ήμουν, κατά έναν τρόπο είμαι ακόμη. Ζουν μέσα μου όλα, αλλά τα κοιτώ από κάπου αλλού, χωρίς δυστυχώς να καταφέρνω πάντα να τα αποδεχτώ. Έχω κάνει πράγματα για τα οποία μετανιώνω και που σήμερα δεν μοιάζουν με τίποτε περισσότερο από χάσιμο χρόνου. Αν όμως δεν τα είχα κάνει, θα είχα φτάσει εδώ που βρίσκομαι; Θα είχα άραγε καταλάβει πόσο μα πόσο βαθιά αδαής θα εξακολουθώ να είμαι, όση γνώση κι αν συσσωρεύσω; Θα είχα φτάσει στο σημείο να εκτιμώ το σήμερα, το τώρα γι’ αυτό που είναι, έτσι όπως είναι, να είμαι ευχαριστημένη με τη ζωή μου, χωρίς να αναβάλλω την ευτυχία μου για κάποιο ασαφές μέλλον; Παλιότερα έλεγα πως δεν με χωρά η ζωή, όμως όχι πια. Είμαι εδώ, είμαι αυτή που είμαι, έχω κάνει τις επιλογές που έχω κάνει, τα λάθη που έχω κάνει – και είμαι ακόμα ζωντανή και σώα.
Εγώ. Αλλά τι είμαι εγώ; Είμαι όλα μου τα συναισθήματα, όλες μου οι σκέψεις, όλοι μου οι ψυχολογικοί μηχανισμοί, όλες μου οι συνήθειες, οι επιθυμίες, οι αξίες, οι αρετές, τα ελαττώματα, όλα αυτά που αποκαλούμε ζωή, ψυχή ή ίσως μνήμη. Όταν θα περάσω στην άλλη όχθη, όταν δηλαδή η ζωή μου τελειώσει, η μνήμη μου σβήσει και όλα όσα είμαι εγώ χαθούν μέσα στη λήθη και χαθεί και η ανάμνησή μου ακόμη από το μυαλό όσων με ήξεραν, δεν θα υπάρχω σαν εγώ. Όμως θα υπάρχω. Οι σκέψεις μου, τα συναισθήματά μου και οι ψυχολογικές μου διεργασίες θα είναι κλωστές μέσα στο τεράστιο ύφασμα της συνείδησης που όλοι μαζί υφαίνουμε τούτη εδώ τη στιγμή, του οποίου ακόμη και τώρα, τώρα που έχω όνομα και επώνυμο και ταυτότητα, έχω επίγνωση.
Κι επειδή έχω επίγνωσή του, ξέρω πως η συνείδηση τελικά έχει ανάγκη το εγώ μου – έχει ανάγκη τις ταυτότητες για να έχει την εμπειρία της ζωής. Ίσως όταν είσαι εν δυνάμει όλα, να μην είσαι τελικά τίποτα και να χρειάζεσαι κάτι, μια πρόφαση, ένα προσωπείο για να μπορέσεις να υπάρξεις. Δεν έχει γούστο να είσαι φλιτζάνι παρά μόνο εάν (κι επειδή) μπορείς να γεμίσεις με διαφορετικές ουσίες. Αυτό είναι η συνείδηση, ένα άδειο φλιτζάνι, ένας κενός χώρος που γεμίζει ζωή απ’ τη ζωή μας.
Κάπως έτσι οι κλωστούλες στο ύφασμα ζωντανεύουν και το μεγάλο παιχνίδι αρχίζει…
***
ΥΓ. Ταλαντεύτηκα λίγο προτού ανεβάσω αυτή την ανάρτηση δεδομένης της συγκυρίας με τη μεγάλη πυρκαγιά που πονά την ψυχή όλων μας. Όμως σκέφτηκα ότι αυτό το μπλογκ ούτως ή άλλως σπάνια ασχολείται με την επικαιρότητα, πόσω δε μάλλον με μια επικαιρότητα που δεν χωράει κυνισμό ή σατιρικό πνεύμα για να ελαφρύνει λίγο την ατμόσφαιρα...
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)