Τι φέρνει την ευτυχία; Παραπλανητικό το ερώτημα, θα έλεγε ο Επίκουρος. Γι' αυτό και αιώνια βασανιστικό, αφού σημασία δεν έχει τι φέρνει την ευτυχία, αλλά τι είναι ευτυχία. Αυτό δεν χρειάζεται και πολλή ανάλυση. Η ευτυχία δεν μπορεί να είναι τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από τη σταθερά καλή διάθεση, αυτήν που βιώνει κανείς μόνιμα και όχι παροδικά. Ο Επίκουρος φωνάζει με όλη τη δύναμη του πνεύματός του ότι είναι στο χέρι κάθε ανθρώπου η εξασφάλιση μιας καθημερινότητας με ψυχική γαλήνη. Ο φωτισμένος από την επικούρεια διδασκαλία παύει να ζει με τους εφιάλτες που κυνηγούν τους πολλούς: δεν έχει ούτε φόβους ούτε επιθυμίες και ξέρει να αποφεύγει το περιττό, ελαχιστοποιώντας τις ανάγκες του, έτσι που να μην τον ταράζει το ανέφικτο. Αταραξία, νηφαλιότητα και γαλήνη: “απέχου και ανέχου” (να απέχεις από τις φθηνές απολαύσεις και να ανέχεσαι τις αντιξοότητες της ζωής και τις αθλιότητες των άλλων, σα να μη σε αγγίζει τίποτε απ' όλα αυτά). Λάθε βιώσας, δηλαδή ζήσε απαρατήρητος. Σε ειρήνη. Τι άλλο είναι η ευτυχία;
18 Ιουν 2008
12 Ιουν 2008
Διαδρομές του εγώ
Όλοι έχουμε μέσα μας ένα παιδί (συνήθως φοβισμένο) και ένα ανυπέρβλητο πνευματικό ον. Η γραμμική μας εκπαίδευση μας έχει κάνει να επικεντρώνουμε τη συνείδησή μας στο παιδί και από κει να συνδιαλεγόμαστε με τον κόσμο, αντιδρώντας σαν παιδιά και σκεπτόμενοι με τους μηχανισμούς και τους τρόπους των παιδιών. Ας γίνουμε λοιπόν και νονοί του παιδιού μας και ας το βαφτίσουμε προς στιγμήν "εγώ".
Το εγώ μάς παρορμεί να κάνουμε πράγματα. Να αντιδρούμε, να δρούμε, να πραγματοποιούμε για να πραγματωνόμαστε. Αλλά, αφού είναι παιδί, τα κάνει όλα άτσαλα, ανώριμα και παρορμητικά. Μας κάνει να εκφραζόμαστε από ελλειμματική θέση, γοητευτική ενίοτε, αλλά σχεδόν πάντα υπερβολικά ευαίσθητη και λειψή.
Κάπως έτσι μαθαίνουμε να κρυβόμαστε πίσω από τα κόμπλεξ μας, "όπως ένα παιδί κρύβεται πίσω από μια φτωχή, τρύπια καρέκλα και ξεγελιέται πως κανείς δεν το βλέπει" (που λέει ο αγαπημένος μου Λειβαδίτης). Κάπως έτσι συνηθίζουμε να περνάμε μια ζωή μέσα σε ψευδαισθήσεις "αν όμως ήμουν δέκα κιλά πιο αδύνατη" ή "αν είχα αυτό" ή "αν δεν είχα εκείνο" που είναι ρούχα, περισσότερα ρούχα πάνω στο υλικό ένδυμα που ντυνόμαστε ερχόμενοι να ενοικήσουμε αυτόν τον κόσμο...
Βαυκαλιζόμαστε με την ιδέα ότι εντέλει ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΑΤΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠ’ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΤΟΛΜΑΜΕ ΝΑ ΔΕΙΞΟΥΜΕ και ότι όποιος έχει μάτια, δεν μπορεί, θα μας ξεχωρίσει. Και περνάμε μια ζωή αγωνιώντας ποιος θα μας ξεχωρίσει και πότε επιτέλους θα το κάνει. Και όταν αυτή η επιβεβαίωση δεν έρχεται, μας πιάνει κατάθλιψη και αμφιβολία και ρίχνουμε περισσότερα ρούχα πάνω μας: «ίσως τελικά δεν το αξίζω» ή «ίσως τίποτα δεν έχει σημασία» και αρχίζουμε να έχουμε προβλήματα υγείας, συναισθηματικά ή επαγγελματικο-οικονομικά. Επειδή πιστεύουμε ότι δεν αξίζουμε έτσι όπως είμαστε.
Και τότε πέφτουμε στην άλλη παγίδα. Στην προσπάθειά μας να προσδώσουμε αξία στο Εγώ μας, αρχίζουμε να πιστεύουμε ότι μας χρειάζονται οι άλλοι. Και δίνουμε, δίνουμε, δίνουμε, καμιά φορά χωρίς καν να μας το ζητήσουν. Κι όταν δεν πάρουμε την ευγνωμοσύνη και το βάθρο του ήρωα που περιμέναμε, κρεμάμε πάνω μας μερικά ακόμη ρούχα: τώρα πια είμαστε θύματα, αλήθεια τι κάναμε για να αξίζουμε τέτοια αντιμετώπιση, οι φτωχοί!
Λοιπόν, ιδού τα νέα: κανείς δεν μας χρειάζεται. Καθένας μας έχει μόνο την ευθύνη του εαυτού του και είναι καλό να συναντά τον δρόμο των άλλων μόνο και μόνο για να τους δείξει (ει δυνατόν μέσα από το παράδειγμα και όχι μέσα από θεωρίες) πώς θα βρουν τον εαυτό τους, πώς θα αναλάβουν την ευθύνη του.
Επίσης, καθένας μας έχει ευθύνη να επιτύχει. Έχει ευθύνη απέναντι σε αυτό που Είναι, να απαλλαγεί από τα κόμπλεξ του, τα «έξωθεν» προβλήματά του, τα χιλιάδες ενδύματα που φοράει σαν πανοπλία πάνω του και να λάμψει γι' Αυτό που πραγματικά Είναι. Γιατί στο θεϊκό επίπεδο, δεν χρειάζεται κανείς να κάνει τίποτε, χρειάζεται μόνο ΝΑ ΕΙΝΑΙ.
Νομίζω πως το χειρότερο απ' όλα είναι ότι πραγματικά μπορούμε να επιτύχουμε, αλλά πια φοβόμαστε ακόμη και την επιτυχία...
(Μια και μνημόνευσα το Esoterica, αντιγραφή και παράφραση από παλιότερο ποστ μου)
10 Ιουν 2008
Mission impossible
Πολλοί άνθρωποι περνούν τη ζωή τους με μια αίσθηση “αποστολής”, ότι δηλ. έχουν να εκπληρώσουν κάποια αποστολή και ότι αυτός είναι ο λόγος που ήρθαν σ' αυτόν τον κόσμο. Εξυπακούεται ότι όσο πιο βαρύγδουπη και δύσκολη είναι αυτή η αποστολή, τόσο το καλύτερο. Δεν ξέρω σε ποιο ακριβώς εξελικτικό στάδιο προσκολλάται στον άνθρωπο αυτή η ιδέα (θα έλεγα πλάνη, αν δεν απεχθανόμουν τη φόρτιση που έχει αποκτήσει ο όρος σε διάφορα πλαίσια) – ίσως του δημιουργείται πολύ νωρίς με την ανάγνωση παραμυθιών που προβάλλουν σούπερ ήρωες και υπόσχονται στο παιδί την επανεγκατάστασή του στον θρόνο ή αλλιώς στο κέντρο του κόσμου των μεγάλων.
Όπως και νά'χει, αυτή η αίσθηση της αποστολής δεν είναι παρά μια μάσκα που κρύβει την απαξίωση του εαυτού, κρύβει δηλαδή το γεγονός ότι δεν αγαπάμε τον εαυτό μας, ότι νιώθουμε πως δεν αξίζει και έτσι πρέπει να του προσδώσουμε νόημα και αξία, να τον κάνουμε να νιώσει ότι έχει έναν ανώτερο και απώτερο σκοπό. Το αν θα περάσει την υπόλοιπη ζωή του αυτομαστιγωνόμενος, σε περίπτωση που δεν τα καταφέρει, ή μέσα σε έπαρση, σε περίπτωση που θεωρήσει ότι κατάφερε κάτι, λίγο μας νοιάζει. Λίγο μας νοιάζουν επίσης τα ζωντανά παραδείγματα ανθρώπων και λαών απ' όλες τις εποχές που ενέδωσαν σ' αυτήν την υστερία με καταστρεπτικές συνέπειες. Άλλωστε όλα τα φάρμακα, και το παυσίλυπο μέσα σ' αυτά, έχουν τις παρενέργειές τους...
Στην πραγματικότητα, όμως, δεν υπάρχουν αποστολές που έχουμε να εκτελέσουμε. Το δυσκολότερο πράγμα του κόσμου είναι να ζήσουμε χωρίς τέτοια δεκανίκια: να ζήσουμε απλά, να νιώσουμε ένα με τη ζωή και με τον κόσμο, να νιώσουμε ότι αξίζουμε την ομορφιά της φύσης που μας περιβάλλει, ότι αξίζουμε τις μικρές και τις μεγάλες χαρές, ότι αξίζουμε την ευτυχία. Να νιώσουμε ότι αξίζουμε να ζούμε γι' αυτό που είμαστε, έτσι όπως είμαστε, χωρίς μετατροπές.
ΥΓ. Κανείς δεν μπορεί να συναντήσει τον κόσμο, αν πρώτα δεν έχει συναντήσει τον εαυτό του (και αποδεχθεί το εγώ του). Κι αυτό φαίνεται, γιατί αντανακλάται στον τρόπο σκέψης του: έχει διαμορφώσει μια ενιαία κοσμοθεωρία, χωρίς φαντάσματα, απ' όπου πηγάζει ο τρόπος ζωής του και, αναπόφευκτα, όλες του οι απόψεις. Δεν προβάλλει σκόρπιες απόψεις χωρίς συνοχή, που παραπέμπουν σε αντιφάσεις και κατακερματισμένα πεδία σκέψης. Αυτό με αφορμή την ανταλλαγή απόψεων στο forum του Esoterica.