Τεχνικές και μέθοδοι

Οι περισσότεροι απ' όσους ξεκινήσαμε ένα ταξίδι με "εσωτερικό" προσανατολισμό βρεθήκαμε σε διάφορους σταθμούς του ταξιδιού μας να διδασκόμαστε και να εξασκούμε μεθόδους και τεχνικές που σκοπό είχαν να μας αφυπνίσουν ως προς το είναι μας, να διεγείρουν συγκεκριμένες λανθάνουσες ικανότητές μας, να μας συντονίσουν με άλλα μέλη μιας ομάδας, να ασκήσουν θεραπεία ή κάτι άλλο.

Όταν κάποιος πρωτοδεί αποτελέσματα εφαρμόζοντας αυτές τις τεχνικές (γιατί αναμφισβήτητα βλέπει), ενθουσιάζεται. Κι επειδή όλοι φυλάμε μέσα μας τη μαγική πίστη ότι υπάρχει κάτι κάπου, κάτι σαν πανάκεια ή πασπαρτού, μια δύναμη που μπορεί να λύσει κάθε πρόβλημα, δικό μας ή άλλων ανθρώπων, πιστεύουμε αμέσως ότι συναντήσαμε επιτέλους αυτή τη δύναμη. Αισθανόμαστε αισιόδοξοι, αισθανόμαστε ευνοημένοι (από το Σύμπαν, εξάλλου όλοι οι "δάσκαλοι" της Νέας Εποχής φροντίζουν επισταμένα να τονίσουν τη σημασία της συγχρονικότητας για τη ζωή μας), αισθανόμαστε ξεχωριστοί και, τελικά, καταλήγουμε αλαζόνες. Κι όμως ακριβώς εκείνη είναι η στιγμή που χρειαζόμαστε έναν καλό δάσκαλο: ένα βιβλίο, λίγες ιδέες, ένα νέο φως, κάποιον άλλον Τρόπο.

Απουσία της διάθεσης ειλικρινούς προσπάθειας, χάνεται για τον πολύ κόσμο η πολύτιμη ευκαιρία να χρησιμοποιήσει αυτά τα πολύ χρήσιμα εργαλεία (τις τεχνικές και τις μεθόδους) για να κάνει κάτι ουσιαστικό με τον εαυτό του. Οι μισοί ταυτίζονται με τις τεχνικές και εντέλει αιχμαλωτίζονται και βαλτώνουν σε αυτές, οι άλλοι μισοί αισθάνονται απογοητευμένοι και τα παρατούν.

Οι τεχνικές λοιπόν είναι ένα θαυμάσιο βήμα για αρχή, όμως δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την πραγματική δουλειά που πρέπει κανείς να κάνει με τον εαυτό του. Και η δουλειά αυτή δεν είναι άλλη από την αντιμετώπιση του θηρίου, τη γνωριμία μας με την ίδια μας την ψυχή.

Φεστιβάλ αγγέλων

Έλαβα πρόσφατα μια πρόσκληση για το Φεστιβάλ αγγέλων που θα διεξαχθεί στις 28 Σεπτεμβρίου σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας. Η πρόσκληση υπόσχεται ότι στα βιωματικά σεμινάρια που θα λάβουν χώρα κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ, θα μπορέσουμε να επικοινωνήσουμε με τους αγγέλους (ιδίως της Νέας Εποχής, όπως τονίζεται, φαντάζομαι πως πρόκειται για καινούρια φουρνιά αγγέλων), να εφαρμόσουμε ειδικές αγγελικές τεχνικές, να μάθουμε να οργανώνουμε τον χώρο μας μέσω των αγγελικών ενεργειών και άλλα πολλά. Θα γίνουν θεραπείες, τσάνελλινγκς, πράγματα και θάματα...

Μέχρι πρότινος γνώριζα για το φεστιβάλ μπύρας, το φεστιβάλ κρασιού, το φεστιβάλ κινηματογράφου. Για φεστιβάλ αγγέλων πρώτη φορά ακούω. Λες και οι άγγελοι είναι καταναλωτικό είδος προς δοκιμή ή προς αξιολόγηση. Ωστόσο είμαι σίγουρη πως το συγκεκριμένο φεστιβάλ θα έχει μεγάλη συμμετοχή.

Η θρησκεία των αγγέλων ανθούσε στην ευρύτερη ελληνική επικράτεια επί αιώνες. Επρόκειτο για κάτι που ενέπλεκε κατάνυξη και σεβασμό πέρα από την - καθ' όλα σεβαστή - ανάγκη του ανθρώπου να πιστέψει στο θαύμα ή στην άνωθεν προστασία. Αυτό εδώ το φεστιβάλ, όμως, είναι άλλη υπόθεση. Είναι ένα ακόμη μαγαζάκι της Νέας Εποχής, όπου οι κάθε λογής "φωτισμένοι" εμποράκοι θα απλώσουν την πραμάτεια τους, πουλώντας την παρηγοριά σε λαμπερό περιτύλιγμα, βαφτίζοντάς την φώτιση, καθοδήγηση ή ό,τι άλλο. Στην καλύτερη περίπτωση είναι οι ίδιοι αφελείς, στη χειρότερη αδίστακτοι κυνηγοί της δόξας, του πλούτου ή του σεξ (όχι σ' αυτή τη σειρά κατ' ανάγκη).

Μολονότι κάποτε δίσταζα να μιλήσω ανοικτά για όλα αυτά, σκεπτόμενη πως ίσως κάποιοι άνθρωποι που χρειάζονται απεγνωσμένα παρηγοριά, τη βρίσκουν σε τέτοια μέρη, πλέον είμαι βέβαιη πως η ζημιά που εντέλει τους γίνεται είναι πολλαπλάσια από το πρόσκαιρο όφελος. Γιατί, όταν κάποτε αντιληφθούν την κοροϊδία, θα έχουν χάσει την πίστη τους στον ωφελιμότερο τρόπο που θα μπορούσαν να βρουν για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους: την πνευματικότητα.

Ουδέτερη διάθεση

Στην ελληνική γλώσσα, πέρα από τα ενεργητικά και τα παθητικά ρήματα, έχουμε και τα μέσα, καθώς και τα ουδέτερα. Στα ουδέτερα ρήματα ή ρήματα που έχουν ουδέτερη διάθεση, το υποκείμενο ούτε ενεργεί ούτε δέχεται ενέργεια από άλλον παρά βρίσκεται σε μια κατάσταση. Παραδείγματα ουδέτερων ρημάτων είναι τα: φοβάμαι, θυμώνω, αισθάνομαι, κοιμάμαι, καθώς και τα απρόσωπα βρέχει, χιονίζει, φυσάει, κ.ο.κ.

Όταν θυμώνω, ο θυμός αναδύεται στον ορίζοντα της εμπειρίας μου. Είναι μια κατάσταση που μου συμβαίνει. Μπορεί αργότερα να μετατραπεί σε μια άλλη κατάσταση, σε απόγνωση ή λύσσα, μπορεί να εκτονωθεί ή να στραφεί εντέλει εναντίον μου. Όλα αυτά συμβαίνουν μέσα στον εσωτερικό χώρο που έχουμε μάθει να αποκαλούμε ψυχή. Τα συναισθήματα μάς συμβαίνουν, προκαλούνται από εξωτερικά ερεθίσματα ως αντίδραση σε αυτά και μετά από λίγο αλλάζουν ή χάνονται. Είναι όπως σε ένα τοπίο. Το τοπίο μοιάζει να αλλάζει καθώς ξημερώνει, σουρουπώνει ή βραδιάζει, όταν βρέχει, όταν φυσάει, όταν χιονίζει, όταν έρχεται η άνοιξη, όταν έρχεται καταιγίδα. Το τοπίο ωστόσο παραμένει το ίδιο, πέρα από το τι φαίνεται να του συμβαίνει. Τα συναισθήματά μας είναι όπως η βροχή ή όλα αυτά τα φαινόμενα. Εμείς όμως δεν είμαστε μόνο αυτά, γιατί είμαστε πρωτίστως το τοπίο.

Το να ταυτιζόμαστε με τα συναισθήματά μας μάς βάζει μέσα σε μια παραίσθηση. Παύουμε να έχουμε την επίγνωση ότι είμαστε το τοπίο και νομίζουμε πως είμαστε μόνο αυτά που του συμβαίνουν. Γινόμαστε βροχή, γινόμαστε θυμός. Χάνουμε τη μεγαλύτερη εικόνα και βλέπουμε μόνο αποσπάσματα, σπαράγματα από αυτό-που-είναι. Μετατρέπουμε την ουδέτερη διάθεση σε μέση, κάνοντας την κατάσταση ενέργεια και στρέφοντάς την προς εμάς τους ίδιους.

Στον εσωτερισμό (με την ευρύτερη έννοια του όρου), συναντάμε συχνά την έννοια του παρατηρητή. Ο παρατηρητής μέσα μας δημιουργεί χώρο, βάζοντας απόσταση ανάμεσα σε εμάς και τις σκέψεις ή τα συναισθήματά μας. Μας δείχνει ξανά το τοπίο. Κάποιες παραδόσεις μιλούν και για ένα άλλο στάδιο, εκείνο του κενού, της απόλυτης ελευθερίας, της κατάστασης του “πανταχού παρόντος”. Προσωπικά, δεν μπορώ καν να το αντιληφθώ αυτό το στάδιο. Τη χρησιμότητα της απόστασης όμως, του εσωτερικού χώρου, αυτή νομίζω πως μπορούμε όλοι να την αντιληφθούμε.

Αποταύτιση

Πόση ομορφιά γεμίζει την ψυχή η παρατήρηση της ζωής, αυτό δηλαδή που συμβαίνει όταν κανείς δεν τα παίρνει όλα μέσα του, όταν δεν ταυτίζεται με τα γεγονότα... Ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια του μια ομορφιά ανείπωτη, ένας ρυθμός ανεπαίσθητος, μια ευγένεια.

Ο γιος μου ζηλεύει την αδερφή του. Βασανίζεται πολύ και, στην αρχή, βασανιζόμουν κι εγώ που τον έβλεπα να υποφέρει. Ανησυχούσα πώς θα το ξεπεράσει, έπιασα βιβλία ψυχολογίας, άρχισα να ρωτάω λιγότερο ή περισσότερο ειδικούς. Άκουσα χιλιάδες γνώμες. Ώσπου κάποια στιγμή συνειδητοποίησα πως είναι κάτι που πρέπει να περάσει μόνος του, είναι δική του δοκιμασία. Είναι ίσως αυτή που θα του δώσει την αυτοπεποίθηση που χρειάζεται για να τα βγάλει πέρα στη ζωή αργότερα και σταμάτησα να εμπλέκομαι συναισθηματικά με ό,τι του συμβαίνει. Σκέφτηκα πως το σύμπαν θα τον φροντίσει με την ίδια στοργή που φροντίζει όλους μας κάθε μέρα.

“Ο Θεός βάζει τη ζήλεια στον άνθρωπο”, μου είπε η πεθερά μου. Ναι, ο Θεός, Αυτό που δεν ξέρουμε τι είναι και που ευθύνεται για ό,τι είμαστε, για το πώς ερχόμαστε στη ζωή, με τι εφόδια, με τι αποσκευή. Και είναι ένας από τους τρόπους Του η ζήλεια, ένας από τους τρόπους να μας διδάξει, να μας θυμίσει πόσο αξίζουμε και να μας το βάλει καλά στο μυαλό και στην καρδιά μας. Να μας μάθει να αγαπάμε τον εαυτό μας γι' αυτό που είναι, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αγαπήσουμε κάποτε και τους άλλους. Οι περισσότεροι από μας μεγαλώνουμε με την ιδέα πως πρέπει να πάρουμε την αγάπη απ' έξω από μας και από κει την περιμένουμε να έρθει. Όμως η αγάπη είναι κατάσταση που βιώνεται πρωτίστως εσωτερικά, από μέσα προς τα μέσα, και δεν μπορεί να γίνει αλλιώς, ούτε πρέπει.

Μέσα σ' όλα, αυτές τις μέρες έγραψα κι ένα ποίημα μισό:

Πολλή δουλειά και σήμερα.

Δεκάδες ανώμαλα ρήματα να κλίνω.

Το παρόν να λυτρώσω απ' τ' ασήμαντο.

Το παρελθόν ν' αποστειρώσω.

Το μάταιο να σβήσω από τον πίνακα.

Να ορίσω σταθερές στις καθημερινές μου εξισώσεις.

Τον χρόνο να απαλείψω από τα κλάσματα.

...