17 Δεκ 2008

Επόμενη φύση

Πρόκειται για όρο που εισήγαγε ο Ολλανδός Koert van Mensvoort σε δοκίμιό του. Ο ίδιος ορίζει την επόμενη φύση ως "πολιτιστική φύση", μια δεύτερη φύση που γίνεται πρώτη. Καθώς η ανθρώπινη δραστηριότητα επεκτείνεται όλο και πιο έντονα στην παλαιά φύση (τα δέντρα, τα ζώα, το κλίμα κλπ), η τελευταία υπόκειται όλο και περισσότερο στον έλεγχο και την αξιολόγηση του ανθρώπου. Ταυτόχρονα, τα προϊόντα του πολιτισμού, τα οποία δημιουργήθηκαν και ελέγχονται από τον άνθρωπο, τείνουν να τον ξεπεράσουν και να αποκτήσουν αυτονομία. Η φύση και ο πολιτισμός μας τείνουν να συγχωνευθούν, καθώς η πρώτη αντικαθίσταται βαθμιαία από τον δεύτερο, δημιουργώντας την επόμενη φύση, κυρίως για τους ανθρώπους των Δυτικών κοινωνιών.

Παραδείγματα της επόμενης φύσης είναι η εμφύτευση τεχνητών μελών που ελέγχονται από τον εγκέφαλο (πχ τεχνητού χεριού στην Claudia Mitchell), η περίπτωση της Ολλανδίας (αφού το 1/3 της χώρας δημιουργήθηκε από την αποξήρανση της θάλασσας), η ολοκληρωτική εξάρτηση από το αυτοκίνητο για την επιβίωση σε μια μεγάλη πόλη όπως το Λος Άντζελες και η παγκόσμια οικονομία που έχει γίνει ένα σύνθετο και αυτόνομο σύστημα (το οποίο είμαστε ανίκανοι να ελέγξουμε).

Πρόκειται για μια θεωρία που συζητείται. Η αρχή της επόμενης φύσης δεν τοποθετείται κάπου συγκεκριμένα, αφού άλλοι υποστηρίζουν ότι άρχισε με την εκβιομηχάνιση κι άλλοι με την πρώιμη ανθρώπινη δραστηριότητα, ενώ άλλοι εντοπίζουν ψήγματά της στους μύθους και τα παραμύθια, όπου παρουσιάζονται ζώα με ανθρώπινα χαρακτηριστικά και ιδιότητες.

Η θεωρία της επόμενης φύσης επηρεάζεται από τη θεωρία της υπερ-πραγματικότητας (hyperreality) και τη φαινομενολογία.


Links:
http://www.nextnature.net
http://research.nextnature.net
http://www.koert.com/work/nextnature/exploring_next_nature.pdf

12 Δεκ 2008

Βρέχει

Βρέχει… Μα η βροχή δεν είναι ικανή να ξεπλύνει την οργή μας για όσους επιμένουν να υποτιμούν τη νοημοσύνη μας και να μας υποβάλλουν διαρκώς σε μικρούς και μεγάλους εξευτελισμούς, επιμένοντας να μας βάζουν σε φαύλους κύκλους…

Ωστόσο η λύση δεν είναι στην καταστροφή. Η βία δεν είναι απάντηση στη βία. Από τη βία και την καταστροφή δεν βγαίνει κανείς κερδισμένος, το μόνο που καταφέρνει είναι να εκτονώνεται προσωρινά.

Γιατί, μετά, τι; Μετά θα συνεχιστεί το πολιτικό πλιάτσικο με άλλα πρόσωπα, άλλα ονόματα, μασκαρεμένα σχήματα, τις ίδιες όμως συνειδήσεις.

Αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι κάτι νέο, κάτι πολύ διαφορετικό από τα τρέχοντα, κάτι θεμελιωμένο σε άλλες βάσεις, μια νέα πρόταση, ένα νέο όραμα. Ας επενδύσουμε καλύτερα την ενέργειά μας στο να το βρούμε.

Κι ακόμα βρέχει… Μα δεν μπορεί να ξεπλυθεί ούτε η ντροπή όλων εμάς των μεγάλων για τον κόσμο που φτιάξαμε κι έχουμε να παραδώσουμε στα παιδιά μας...

Τα καλύτερα μέχρι στιγμής ποστ που διάβασα για τον μικρό Αλέξη είναι αυτά:

http://vickytoxotis.blogspot.com/2008/12/blog-post_2270.html
http://hamomilaki.blogspot.com/2008/12/blog-post_8964.html

Συγνώμη κι από μένα, παιδί μου, κι ας μην σε ήξερα…

9 Δεκ 2008

Το μη χείρον... (;)

Κι ας έχω πει ότι δεν θα σχολιάζω την επικαιρότητα, αυτά που συμβαίνουν τις τελευταίες μέρες δεν μπορούν να μείνουν ασχολίαστα.

Πρώτα είχαμε τη χρηματοπιστωτική κρίση. Καλά μας είχε βολέψει, είχαμε βρε αδερφέ κάτι να κατατρωγόμαστε, κάτι να μας φοβίζει. Βάζαμε κάτω τα κομποδέματα, μετράγαμε τα κουκιά, άντε, θα τα καταφέρουμε, μη φοβάσαι, με αυτά θα πληρώνουμε το δάνειο, με τα άλλα τις κάρτες, μόνο τη δουλίτσα μας να έχουμε. Δουλίτσα, ζωούλα, "εδώ, στον αγώνα"… όλες οι λέξεις που μου ανεβάζουν την πίεση. Από τα 18 μου εργάζομαι, δεν μπορώ στα 37 να μιλάω ακόμα για δουλίτσα. Ούτε για ζωούλα και να τη λέω αγώνα, τη στιγμή που θα 'πρεπε πια η ζωή μου να παράγει χαρά και να την κομίζει σε μένα και την οικογένειά μου. Με τέτοια ωραία είχαμε να νευριάζουμε και να αμπελοφιλοσοφούμε.

Ώσπου ακούσαμε στις ειδήσεις για τον μικρό Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο και παραλύσαμε μπροστά από την τηλεόραση. Αφού κατηγορήσαμε απερίφραστα τον αστυνομικό, τα βάλαμε, γονείς κι εμείς, με τους γονείς και τους καθηγητές του: τι έκανε ένα 15χρονο παιδί στα Εξάρχεια να διαπληκτίζεται με αστυνόμους; Μετά σκεφτήκαμε πως ο 5χρονος γιος μας ήδη μας βγάζει 8 πήχες γλώσσα και είπαμε πως πρέπει να είναι πολύ δύσκολο να συγκρατήσει κανείς έναν 15χρονο που το αίμα του βράζει. Όμως είναι κι αυτό δικαιολογία; Κάποιος έπρεπε να είχε ακούσει αυτό το παιδί, προτού βρεθεί να κραυγάζει μπροστά στους αστυνομικούς, κάποιος έπρεπε να του είχε δώσει την προσοχή που χρειαζόταν, να είχε συζητήσει μαζί του το όραμά του, να το βοηθούσε να του δώσει βάθος και προοπτική, προτού συμβεί κάτι τέτοιο. Ποιος, αν όχι οι γονείς και οι δάσκαλοί του;

Όπως επίσης, κάποιος έπρεπε να είχε εκπαιδεύσει τους ειδικούς φρουρούς, κάποιος ψυχολόγος έπρεπε να είχε βρεθεί στον δρόμο τους προς την απόκτηση όπλου, κάποιος έπρεπε να τους είχε διδάξει πώς να μην φορτίζονται συναισθηματικά και να αντιδρούν παιδαριωδώς οι ίδιοι και πώς να προτιμούν να κόβουν το ίδιο τους το χέρι προτού θολώσει το βλέμμα τους και πιάσουν το όπλο. Κάποιος έπρεπε να τους είχε διδάξει τι σημαίνει να είσαι αρχή σε μια σωφρονιστική κατά πεποίθηση κοινωνία, αλλά ποιος όταν υπάρχουν ακόμη φωνές που ψιθυρίζουν την επαναφορά της θανατικής ποινής;

Α ρε ξύλο που σας χρειάζεται… Έτσι φαίνεται σκέφτηκαν κάποιοι και άρχισαν τις διαμαρτυρίες. Και καλά όταν οι διαμαρτυρίες κορυφώνονται με νεράντζια, αυγά και συμβολικές καταλήψεις αστυνομικών τμημάτων. Αλλά όταν τα πράγματα ξεφεύγουν από τον έλεγχο κι έχουμε κτήρια να παραδίδονται στις φλόγες και κινδυνεύουν ζωές και περιουσίες, τότε η υπόθεση παίρνει άλλη τροπή. Τότε έχουμε μια άλλου είδους τρομοκρατία που ακυρώνει τη συσσωρευμένη οργή για τις προηγούμενες: ο κόσμος αιφνιδιάζεται κι αναδιπλώνεται, ζητά την προστασία του κράτους που είχε μέχρι τότε απαξιώσει, "ας μείνω καλύτερα στο σπιτάκι μου" λέει και κάθε ελπίδα να αποκτήσει επιτέλους νεύρο ένας καθ' όλα απονευρωμένος λαός πάει περίπατο.

Τελικά, καλύτερα ήμασταν με τη χρηματοπιστωτική κρίση. Κάποιο τρόπο θα βρίσκαμε να την ξεπεράσουμε…

1 Δεκ 2008

Φωτεινές μυθολογίες

Μια φορά κι έναν καιρό μέσα σε τοπίο γραμμένο από σκέψεις ήταν βουνά που ξημέρωναν χαμογελώντας. Σήμερα θα παίξουμε, είπαν και τότε τα βουνά ανέβηκαν πάνω σε ρόδες πολύχρωμες με τις πλαγιές ορθάνοιχτες και τις κορφές να τρίζουν, ποδηλατούσαν στις κατηφόρες των παιδικών τους χρόνων, βλέποντας τα δέντρα τους και τα κούτσουρα σ' αντικρινούς καθρέπτες λέγοντας να η πόρτα των νυχτερινών των τόπων, να τα λουλούδια που τρέμουν στην υγρασία, να ο ήλιος, το φεγγάρι και τα αστέρια.

Όταν κάποιο από τα βουνά έπεφτε, γελούσαν όλα μαζί το πάθημα του φίλου κι ας βογγούσε εκείνο.. ωχ οι πλαγιές μου, οι πέτρες μου και τα πλευρά μου... όταν τότε τα άλλα βουνά γέλαγαν ακόμα περισσότερο ακουγόταν ο όρκος ο βαρύς: μα την εικόνα των αγίων οριζόντων μου και τη ρόδα που ακτινίζει έτσι δα τον άνεμο, μόλις σιάξω το στραβό φανάρι θα σας δείξω εγώ... και σηκωνόταν φωνάζοντας, δείχνοντας απειλητικά τις μεγαλύτερες κορφές του.

Άρεσε στα βουνά να μασκαρεύονται ξεδριάντοπα μπροστά στα κρύσταλλα αλλάζοντας θέσεις, να φορούν καπέλα, με ολόισια λοφία και μάσκες από πολύχρωμα φτερά που έκρυβαν τα μάτια... εγώ ντύνομαι κύματα, εγώ αέρας κι εγώ θα είμαι ο πόνος ή το πανί που σας δείχνει...

Αυτά έπαιζαν τα βουνά πάνω στα τζάμια και ο χρόνος λιγόστευε σιγά σιγά, καθώς το φως χανόταν απ' τη μέρα. Μέσα στη σιγαλιά της νύχτας, άκουγες μόνο τα κουδούνια να χτυπάνε και τις ρόδες που έτριζαν στα χαλίκια. Λίγο αργότερα, δεν είχαν απομείνει παρά οι ψίθυροι και τα χτυπήματα από τα πράγματα που έμπαιναν σιγά-σιγά στη θέση τους...
*
ΥΓ. Αντιγραφή της ιδέας ενός αλλιώτικου παραμυθιού από την αντιγραφή της ιδέας που έκανε ο Spy.
ΥΓ2. Το κείμενο είναι απόσπασμα (με μικρές παρεμβάσεις) από το βιβλίο "Φωτεινές μυθολογίες" του Νίκου Θεοδώση, εκδ. Ναυτίλος.