Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μιμίδια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα μιμίδια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

1 Φεβ 2010

Προσοχή στις σκέψεις σας. Είναι μεταδοτικές. (2)

Οι Ιδέες εφ' όσον μπορούν να είναι αντικρουόμενες μπορούν να παρουσιάζουν και ανταγωνιστική συμπεριφορά. Είναι αυτή που σπρώχνει τον φανατικό οπαδό μιας πεποίθησης στο να «βλάψει» αν μπορεί τον οπαδό μιας αντίθετης άποψης, ακόμα και όταν λογικά ο άλλος άνθρωπος δεν είναι απειλή. Και βέβαια μπορεί να μην είναι απειλή για τον άνθρωπο, οι «μιμητές» όμως των ιδεών του ενός αντιλαμβάνονται την απειλή μιας αντίθετης ιδέας και σπρώχνουν τον άνθρωπο-φορέα αυτής της ιδέας να πολεμήσει για λογαριασμό της. Πρόκειται για διαμάχη «μιμητικών» οργανισμών.

Η Αγορά, έχοντας συνειδητοποιήσει, ίσως πρώτη, τη μεταδοτική ιδιότητα των ιδεών έσπευσε να την εκμεταλλευτεί για το κέρδος, το οποίο αποτελεί ευγενές κίνητρο όσο μένει μακριά από την καταστροφική απληστία.

Υπάρχει και μια επιπλοκή εδώ. Οι σύγχρονες 'μελετημένες' από τις «Δυνάμεις της Αγοράς» , επιδημίες Ιδεών που πλήττουν ιδιαίτερα το μέρος εκείνου του πληθυσμού που με το ασθενέστερο 'ανοσοποιητικό' σύστημα. Τα παιδιά. Γι' αυτό και η πλειοψηφία των κρουσμάτων που είναι γνωστά ως «μανίες» παρουσιάζεται στον παιδικό πληθυσμό.
Σκεφτείτε τις σύγχρονες 'μανίες'. Μερικές είναι ανώδυνες, όπως η Δεινοσαυρομανία, άλλες είναι λιγότερο ανώδυνες όπως η Pockemon-μανία κτλ. Αν και όχι πάντα, τέτοιες μανίες που κατευθύνονται από την Αγορά δεν επιδιώκουν το συμφέρον των φορέων τους. Σ' αυτές τις περιπτώσεις ο τρόπος διάδοσης ξεφεύγει από τα κοινωνικά αποδεκτά όρια και γίνεται 'μολυσματικός' με την πιο επικίνδυνη έννοια της λέξης.
Τέτοιες καταστάσεις, αν και ήπιας μορφής, είναι συχνές στα σχολεία.

Δεν μπορώ να ξεχάσω ένα περιστατικό που έζησα στο δημοτικό τη δεκαετία του 70. Ήταν μόλις είχε βγει στην αγορά μια νέα κόλλα, «Yuppie» την έλεγαν για όσους θυμούνται. Με την κατάλληλη διαφήμιση η νέα κόλλα είχε 'κατακτήσει' το μαθητόκοσμο σε βαθμό ώστε να σημειώνονται περιστατικά προπηλακισμού προς εκείνους που χρησιμοποιούσαν την παλαιότερη κόλλα. Τέτοιο περιστατικό συνέβη μπροστά στα μάτια μου μέσα την τάξη του σχολείου μου. Κάποιος συμμαθητής μου σχεδόν έφαγε ξύλο από τους άλλους επειδή δεν είχε (ο μόνος στα 32 παιδιά!) τη «νέα κόλλα». Το περιστατικό μου έκανε φοβερή εντύπωση. Θυμάμαι ακόμα και το όνομά του 'θύματος'. Προσωπικά δεν μπορούσα να καταλάβω το γιατί. Δεν είχα πάρει μέρος στον προπηλακισμό αλλά και δεν κινδύνευα αφού είχα και εγώ την «νέα κόλλα» στα χέρια μου… Επρόκειτο για περίπτωση «μολυσματικής» δράσης «μιμητικής» ιδέας οξείας μορφής.

Παρόμοια συμπτώματα 'μολυσματικών' ιδεών συναντάμε και σε άλλους χώρους, όταν οι αυθαίρετες ιδέες κυριαρχούν της λογικής. Μια κοινωνία που σου ζητά να είσαι IN μπορεί να είναι αποδεκτή. Μια κοινωνία που δεν σου αφήνει περιθώρια αλλά σε «απορρίπτει» αν δεν είσαι κάτι που θέλει, IN, πολιτικά ορθός, πατριώτης, φανατικός οπαδός κτλ. είναι επικίνδυνη.

Γι' αυτό: Προσοχή στις σκέψεις σας. Είναι μεταδοτικές. Προσοχή και στην άγνοια, είναι κι αυτή μεταδοτική.

[από την ίδια πηγή με την προηγούμενη ανάρτηση]

29 Ιαν 2010

Προσοχή στις σκέψεις σας. Είναι μεταδοτικές.

Σας έχει κολλήσει καμιά ιδέα πρόσφατα;

Ιδέες, σκέψεις, μνήμες απόψεις, πεποιθήσεις και πρότυπα συμπεριφοράς, Η Πληροφορία γενικότερα είναι μεταδοτική. Μια Ιδέα μπορεί να συμπεριφερθεί ως ίωση και να φροντίζει «η ίδια» για την διάδοσή της. Άλλωστε μια Ιδέα, από τη φύση της έχει ένα σκοπό στη «ζωή» της: Να διαδοθεί. Αλλιώς δεν έχει λόγο ύπαρξης και αργά ή γρήγορα ξεχνιέται και χάνεται και η ανυπαρξία τελικά δεν αρέσει σε κανέναν.

Οι ιδέες και οι πεποιθήσεις διαδίδονται όπως και οι ζωντανοί οργανισμοί. Πολλαπλασιάζονται με την αναπαραγωγή και μάλιστα με αυτο-αναπαραγωγικό τρόπο, όπως τα γονίδια. Αγωνίζονται για την διάδοσή τους. Έχουν τη δυνατότητα να δημιουργούν αντίγραφα του εαυτού τους και πολλαπλασιάζονται όπως οι ζωντανοί οργανισμοί, περνώντας τις ιδιότητές τους στα αντίγραφά τους όπως η γενετική πληροφορία περνά διαμέσου των γονιδίων στις επόμενες γενιές.

Οι ιδέες έχουν τα δικά τους αναπαραγωγικά 'γονίδια'. Τα 'γονίδια' των ιδεών ονομάστηκαν memes (κατ' αναλογία με τα genes=γονίδια). Ο όρος meme επινοήθηκε από τον Ρίτσαρντ Ντόκινς ο οποίος στο βιβλίο του «Το Εγωιστικό Γονίδιο» ("The Selfish Meme"), το 1976, την παρουσίασε ως κάτι ανάλογο με τα γονίδια. Ως νεολογισμός χωρίς προηγούμενο, παρουσιάζει κάποια δυσκολία στο να αποδοθεί στην Ελληνική, αν και προέρχεται απ' αυτή. Έχει μεταφραστεί ως «μιμίδια» (κατ' αναλογία με τα «γονίδια»), αλλά το «μιμίδια» δεν είναι και πολύ εύηχο στα ελληνικά. Προτίμησα να χρησιμοποιήσω τις λέξεις «μιμητής» και «μιμητές», για τα meme και memes.

Μιλάμε λοιπόν όχι για «ιδέες» αλλά «μιμητές» τους φορείς της γενετικής πληροφορίας των Ιδεών. Ο «μιμητής» - meme - είναι για το νου και τον πολιτισμό ό,τι είναι το γονίδιο για τη βιολογία μας. Το θεμελιώδες δομικό στοιχείο τις κάθε ιδέας, σκέψης, ή πληροφορίας. Οι «μιμητές» συμπεριφέρονται όπως και τα γονίδια, μεταλλάσσονται, εξαπλώνονται, προσαρμόζονται και κυριαρχούν ή επισκιάζονται, διαδίδονται, άλλοτε επιβιώνουν, και άλλοτε αποτυγχάνουν και χάνονται.

Η επινόηση των «μιμητών» - memes - οδήγησε γρήγορα στην δημιουργία ενός νέου γνωστικού αντικειμένου που ονομάστηκε «Science of Memetics» - Επιστήμη της Μιμητικής η οποία εξετάζει τα είδη, τις συμπεριφορές, τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά των «μιμητών», των γονιδίων της νόησης.
Οι «μιμητές», όπως και τα γονίδια, είναι αναπαραγωγικά μόρια που μπορούν να αντιγράφουν τον εαυτό τους. Αντιγραφείς που μέσα από μιμητικές διαδικασίες είναι υπεύθυνοι για κάθε γνώση, ιδέα, όνειρο, ή τέχνη και επιτρέπουν μια πολιτιστική, τεχνολογική και πνευματική εξέλιξη, που δεν είναι δυνατή από την βιολογική εξέλιξη. Με αυτήν την έννοια οι «μιμητές», οι οποίοι στη ουσία αποτελούν «αφηρημένη» σύλληψη και όχι κάτι το χειροπιαστό, είναι οι βασικοί υπεύθυνοι της εξάπλωσης του πολιτισμού.

Ως προς τη 'φύση' τους οι «μιμητές» των ιδεών παρομοιάζονται καλύτερα με τους ιούς και τα παράσιτα. Αυτό γιατί δεν έχουν πλήρη αυτό-αναπαραγωγική ικανότητα. Δεν μπορούν από μόνοι τους να αυτό-αναπαραχθούν. Χρειάζονται ένα υποδοχέα όπως οι ιοί ή ξενιστή όπως τα παράσιτα με τη βοήθεια του οποίου πολλαπλασιάζονται και διαδίδονται. Φυσικά αυτός ο υποδοχέας ή ξενιστής για μια «Ιδέα» και τους «μιμητές» της είναι ο ανθρώπινος νους, ενώ και ορισμένες ανθρώπινες ικανότητες και τεχνολογικές ανακαλύψεις παίζουν το ρόλο του «μεταφορέα» τους από νου σε νου. [συνεχίζεται…]

(του Χρήστου Ζ. Κώνστα - http://www.artofwise.gr/html/categories_content/epistimes/memes.html)

5 Μαρ 2008

Η σοφία του καθρέφτη και άλλες σοφίες

Ποια είναι η εσωτερική διαδικασία που οδηγεί στην υιοθέτηση του πράσινου μιμιδίου; Ας την εξετάσουμε μέσω ενός συμβόλου που γνωρίζουμε καλά: του καθρέφτη. Για αρχή, θα μπορούσαμε να πούμε «ο καθρέφτης είναι κενός». Ο καθρέφτης είναι άδειος, δεν περιλαμβάνει τίποτα δικό του, ωστόσο είναι συνέχεια γεμάτος γιατί πάντα καθρεφτίζει το τμήμα του κόσμου που βρίσκεται στο πεδίο που ορίζεται από τη δική μας οπτική γωνία. Όποια κι αν είναι η οπτική μας γωνία, βλέπουμε μέσα του πράγματα του κόσμου. Αν σταθώ απέναντί του, θα δω τον εαυτό μου.

Πέραν αυτού, ενώ είναι κενός ο καθρέφτης, το κενό του δεν μπορεί να διαπιστωθεί από τις αισθήσεις. Δεν μπορώ να βάλω το χέρι μου μέσα του όπως σε ένα άδειο κουτί. Αν προσπαθήσω να τον αγγίξω, το χέρι μου θα σκοντάψει στην επιφάνειά του. Για τις αισθήσεις μου (για την αφή και την όρασή μου) ο καθρέφτης είναι γεμάτος. Το κενό του δεν είναι το κενό που μπορούν να αντιληφθούν οι αισθήσεις μου, είναι ένα κενό μεταφυσικό.

Στο κενό του, που μπορεί να συμβολιστεί με το άπειρο, δεν ορίζει, δεν καθορίζει, δεν περιορίζει. Διακρίνει τα πράγματα του εξωτερικού κόσμου, αλλά δεν συγκρίνει. Δεν τα συγκρίνει ούτε μεταξύ τους, ούτε με τον εαυτό του. Δεν έχει προθέσεις, δεν απορρίπτει. Δέχεται τα πάντα όπως είναι. Το πρώτο βήμα που πρέπει να κατακτήσει κανείς, επομένως, είναι μια στάση ζωής όμοια με τη φύση του καθρέφτη.

Και από τη σοφία του καθρέφτη απορρέει μια δεύτερη σοφία. Η σοφία της ισοτιμίας. Την αποκτούμε τη στιγμή που αφήνουμε τα πράγματα να μπουν μέσα μας χωρίς προτίμηση και χωρίς απόρριψη, τότε δηλ. που διαπιστώνουμε ότι όλα έχουν την ίδια αξία. Το νερό, το ατσάλι, ο αέρας, το ορυκτό, ο άνθρωπος ασχέτως επιμέρους χαρακτηριστικών, όλα έχουν την ίδια χρησιμότητα και συνεργάζονται εξίσου σημαντικά για το κοσμικό γίγνεσθαι. Για το Σύμπαν όλα είναι απολύτως αναγκαία. Ένα από αυτά να λείψει, δεν πάει καλά ο κόσμος. Όταν υιοθετήσουμε μια τέτοια στάση, σε πρώτη φάση μπερδευόμαστε. Μας φαίνεται σα να βλέπουμε μια flat εικόνα, σα να πέρασε ένας οδοστρωτήρας και τα σάρωσε όλα.

Όμως μετά την ισοπέδωση που προκαλεί η σοφία της ισοτιμίας, ακολουθεί αναπόφευκτα η τρίτη σοφία: η σοφία της διάκρισης. Αποκτώ το προνόμιο να διακρίνω σωστά μόνο αφού έχω αποκτήσει τη σοφία του καθρέφτη και τοποθετώ τα πάντα μέσα μου έτσι ακριβώς όπως είναι στον κόσμο. Αποκτώ το δικαίωμα να διακρίνω, μόνο αφού βιώσω τη σοφία της ισοτιμίας και γνωρίσω ότι τα πάντα είναι εξίσου απαραίτητα μέσα στο κόσμο. Γιατί τότε η διάκρισή μου δεν είναι αξιολόγηση, δεν είναι απόρριψη ούτε προτίμηση. Δεν κάνω κάποια πράγματα καλύτερα και άλλα χειρότερα και απορριπτέα. Διακρίνω χωρίς να πονώ, χωρίς να σκοτώνω ψυχικά και έτσι κάνω τον κόσμο, που με την ισοτιμία φαινόταν ισοπεδωμένος, ανάγλυφο ξανά.

Και πού οδηγούν όλα αυτά;…

4 Μαρ 2008

Το πράσινο μιμίδιο

Όλα όσα έχουν γραφτεί μέχρι στιγμής είναι κι αυτά μια αντανάκλαση. Αντανάκλαση αυτού που ο Ken Wilber ονόμασε «πράσινο μιμίδιο» (ή μίμημα – the green meme). Την υιοθέτηση του πράσινου μιμιδίου συνοδεύει η αντίληψη ότι κάθε εξελικτικό κύμα είναι «υπερβαίνον και περικλείον», ότι δηλ. υπερβαίνει τον προκάτοχό του, ωστόσο τον περικλείει ή τον αγκαλιάζει μέσα στη δική του σύνθεση, με τον ίδιο τρόπο που το κύτταρο περικλείει τα μόρια που τα αποτελούν, τα οποία με τη σειρά τους περικλείουν τα άτομα που τα αποτελούν κ.ο.κ. Κάθε κύμα ύπαρξης, επομένως, αποτελεί θεμελιώδες συστατικό όλων των επόμενων κυμάτων και πρέπει να γίνεται αποδεκτό με συμπόνοια.

Το πράσινο μιμίδιο εδραιώνει αυτό που αποκαλείται «δευτεροβάθμιο επίπεδο συνείδησης» ή «δευτεροβάθμια σκέψη/συνειδητότητα». Με τη δευτεροβάθμια συνειδητότητα λοιπόν μπορεί κάποιος να σκέφτεται εξίσου κατακόρυφα και οριζόντια, χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα ιεραρχίες και ετεραρχίες (δηλ. και κατάταξη και σύνδεση), μπορεί με άλλα λόγια να αντιληφθεί παραστατικά ολόκληρο το φάσμα της εξέλιξης και να κατανοήσει έτσι ότι κάθε επίπεδο, μιμίδιο και κύμα είναι κρίσιμης σημασίας για το συνολικό σπείρωμα.

Μέχρι και πριν από το πράσινο μιμίδιο ένα τέτοιο συνειδησιακό άλμα ήταν αδύνατο. Τα πρωτοβάθμια μιμίδια αντιστέκονταν σθεναρά στην ανάδυση των δευτεροβάθμιων. Ο επιστημονικός υλισμός (πορτοκαλί μιμίδιο) προσπαθούσε επιθετικά να περιορίσει τις δευτεροβάθμιες διαρθρώσεις, επιχειρώντας να υποβιβάσει όλα τα εσωτερικά στάδια σε ξεσπάσματα νευρωνικής δραστηριότητας. Ο μυθικός φονταμενταλισμός (γαλάζιο μιμίδιο) εξεγειρόταν συχνά με αυτό που θεωρούσε απόπειρες ανατροπής της δοτής του τάξης. Η μαγεία πάλι (πορφυρό μιμίδιο) ξόρκιζε παντελώς τη δευτεροβάθμια συνειδητότητα.

Όμως το πράσινο μιμίδιο ήταν υπεύθυνο για πολλά από τα σλόγκαν που ακούμε τις τελευταίες δεκαετίες: πλουραλισμός, σχετικισμός, ανομοιομορφία, πολύ-πολιτισιμικότητα, αποδόμηση, αντι-ιεραρχία,… Αλλά αυτό που βασικά έφερε ήταν μια βαθιά ανατροπή. Η εξέλιξη έχει την τάση να προχωρά μέσα από τη διαφοροποίηση και την ενοποίηση (πχ ένα ζυγωτό κύτταρο διαφοροποείται σε δύο, κατόπιν σε τέσσερα, σε δεκαέξι, κ.ο.κ., ενώ ταυτόχρονα τα διαφοροποιημένα κύτταρα ενοποιούνται σε συνεκτικούς ιστούς, όργανα, κ.λπ.).

Το πράσινο μιμίδιο κατορθώνει ηρωικά να διαφοροποιήσει τον πολλές φορές δύσκαμπτο, θεωρητικό, καθολικό φορμαλισμό του προηγούμενου κύματος (πορτοκαλί μιμίδιο: τυπικές νοητικές πράξεις, εγωική-ορθολογική συνειδητότητα), αποκαλύπτοντας όχι έναν ορθολογικό ομοιομορφισμό, αλλά μια ταπετσαρία πολλαπλών πλαισίων, διαφορετικών πολιτιστικών υφάνσεων, πλουραλιστικών αντιλήψεων και ατομικών διαφοροποιήσεων. Έτσι γίνεται ευαίσθητο σε όλες αυτές τις φωνές που μέχρι τώρα δεν είχαν ακουστεί, θέτοντας τις βάσεις για το επόμενο βήμα: την ενοποίηση σε έναν πραγματικά ολιστικό και ολοκληρωμένο κόσμο.

(ελεύθερη συρραφή από το βιβλίο "Μια θεωρία για τα πάντα" του Ken Wilber, εκδ. Κυβέλη).